ABBA lacht alleen op commando
Spontaniteit is taboe bij ABBA
ABBA, de enige popsensatie die Zweden ooit voortbracht, is erin geslaagd nagenoeg alle landen van de wereld plat te krijgen met hun specifieke hitsound. Een commercieel uitgekiende presentatie, waarin de twee prachtmeiden Annifrid en Agnetha menig mannenhart sneller doen kloppen, draagt in niet geringe mate bij tot het grenzeloze succes van ABBA. Jammer aleen dat de spontaniteit die ABBA uitstraalt, niet echt is...
Je komt dan ook bedrogen uit, wanneer je denkt een prettig, vlot lopend interview met ABBA te kunnen organiseren. Het gesprek is niet in de programmering opgenomen en gaat dan ook niet door. Punt, uit! Bij de Zweedse topformatie wordt niets aan het toeval overgelaten en de (overigens kleine) spontaniteit dat één van de leden in een spontane opwelling iets zou zeggen dat het totaalbeeld van ABBA zou kunnen schaden, wordt dan ook bij voorbaat al uitgesloten.
Onecht
Bewaakt door een stevig aantal fors uitgevallen knapen,
begeeft ABBA zich achter de coulissen om het moment van opkomen af te
wachten. In het voorbijgaan herkent Agnetha mij, produceert snel een glimlach
en loopt door. Haar ogen bleven daarbij uitdrukkingsloos - het was een
ingstudeerde grijns die alleen maar gebruikt mag worden bij het tegenkomen
van een vage bekende.
Dan loopt er een man het podium op en roept schreeuwerig
dan ABBA zal optreden, alsof de volgepakte zaal dan niet allang wist.
Wat er nu gebeurt is verbijsterend: terwijl het gejuich aanzwelt tot orkaankracht
rent het Zweedse viertal de bühne op en begint een show, die als
het ware bárst van de spontaniteit. Het lijkt alsof alles wat ABBA
onder de schijnwerpers staat te doen ter plekke bedacht en uitgevoerd
wordt. Je vergeet op slag dat deze happening het resultaat is van ontelbare
repetities, bewegingsleer en danslessen - elke dag weer, tot er honderd
procent zekerheid bestaat dat het er tijdens een optreden zó en
niet anders uitkomt. Het is onecht en tegelijk ook niet...
Vakmanschap
In feite is het één groot, swingend toneelstuk dat door
ABBA wordt opgevoerd, feilloos geregiseerd door choreografen en zangpedagogen.
Maar daarom niet minder boeiend, want de vier uitvoerenden zijn stuk voor
stuk vakmensen. Agnetha en Annifrid staa niet zomaar met hun uiterst aantrekkelijk
uitgevallen omhulsel te pronken - ze bespelen er een hele zaal mee, waardoor
een gedeelte van het verbijsterende publiek in lichte mate hysterische
neigingen gaat vertonen. Daarbij zit de show ook muzikaal gedegen in elkaar,
want Björn en Benny zijn voortreffelijke componisten, die de "hitsound"
letterlijk in hun vingers hebben.
Tegenvaller
Wanneer het optreden inclusief de vantevoren afgesproken toegift, is afgelopen
komt de tegenvaller: ABBA loopt het toneel af en verandert weer. Het lijkt
alsof er ergens in hun hersens een schakelaar wordt omgedraaid, die alle
emoties uitbant. Met de strakke gezichten van enigszins over het paard
getilde kinderen wandelen ze naar hun kleedkamers, waarvoor zich onmiddellijk
een klein soort gorilla posteert. Een nerveus mannetje rent af en aan
met drankjes, die soms wanneer hij of zij daar geen trek in heeft, door
één van de ABBA-leden worden geweigerd, zodat er voor hem
niets anders opzit dat de hele handel weer te gaan omruilen. ABBA is een
groep van wereldformaat en heeft zich de daarbij behorende kapsones en
sterallures inmiddels eigen gemaakt. Waarmee overigens niet gezegd wil
zijn dat Agnetha, Annifrid, Björn en Benny onsympathieke mensen zijn.
Alleen, het vriendelijk en spontaan doen in he openbaar is niet geprogrammeerd
en wordt derhalve ook niet uitgevoerd. Maar dat dis dan ook het enige
foutje in het overigens vlekkeloze ABBA-patroon.
Gepubliceerd in Muziek Express, januari 1977
 |